TopStudy

Đáp án và lời giải

104 bài tập Khoa học tự nhiên 9 Dãy hoạt động hóa học của kim loại có lời giải ( Phần 1)

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a) Không có phản ứng, vì hoạt động hóa học của Mg > Al.

b) Al tan dần, màu xanh lam của dung dịch nhạt dần, có chất rắn màu đỏ bám vào bề mặt nhôm.

2Al + 3CuCl2 →\overset{}{\rightarrow } 2AlCl3 + 3Cu ↓

c) Al tan dần, có chất rắn màu xám bám ngoài Al.

Al + 3AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Al(NO3)3 + 3Ag ↓

d) Có khí hydrogen bay lên:

2Al + 6HCl →\overset{}{\rightarrow } 2AlCl3 + 3H2 ↑

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Khả năng hoạt động hóa học theo chiều giảm dần: Ba, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Cu, Ag

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Mức độ hoạt động hóa học giảm dần các kim loại: X, Y, Z, T

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Khuấy mẫu thuỷ ngân có lẫn tạp chất trong dung dịch HgSO4, các tạp chất Zn, Sn, Pb tan hết tạo dung dịch. Lọc dung dịch thu được thủy ngân tinh khiết.

Zn + HgSO4 →\overset{}{\rightarrow } ZnSO4 + Hg

Sn + HgSO4 →\overset{}{\rightarrow } SnSO4 + Hg

Pb + HgSO4 →\overset{}{\rightarrow } PbSO4 + Hg

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

b) Zn. Dùng kẽm vì có phản ứng:

Zn + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } ZnSO4 + Cu ↓

Nếu dùng dư Zn, Cu tạo thành không tan được tách ra khỏi dung dịch và thu được dung dịch ZnSO4 tinh khiết.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a) Phương trình hóa học: Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu

Nhận thấy: nFe=nCuSO4=nCu=0,2 mol{n}_{\mathrm{Fe}}={n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}={n}_{\mathrm{Cu}}=0{,}2\ \mathrm{mol}

b) Khối lượng sắt đã tham gia phản ứng: mFe = 0,2. 56 = 11,2 gam

c) Khối lượng Cu sinh ra: mCu = 0,2 . 64 = 12,8 gam

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Áp dụng phương pháp tăng giảm khối lượng

Theo phương trình: Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } Cu + FeSO4

Cứ 1 mol Fe (56 gam) tác dụng với 1 mol CuSO4 → 1 mol Cu (64 gam).

Khối lượng đinh sắt tăng: 64 – 56 = 8 (gam)

Thực tế khối lượng đinh sắt tăng 0,8 (gam)

Vậy, nCuSO4{n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} phản ứng = 0,88\frac{0{,}8}{8} = 0,1 (mol) và CM CuSO4=0,10,2=0,5M{{C}_{M\ }}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}=\frac{0{,}1}{0{,}2}=0{,}5\text{M}

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

Theo bài ta có: nCu bám vao = 9664\frac{96}{64} = 0,15 mol

Theo phương trình hóa học ta có:

⇒ mMg = 0,03. 24 = 0,72 gam

⇒ mCu bám vào – mFe tan = mFe tăng ⇔ 9,6 – 0,15. 56 = 1,2 gam

⇒ mFe tăng = 1,2 gam

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a)

Phương trình hóa học:

Fe + 2AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Fe(NO3)2 + 2Ag (1)

0,01 0,02 0,01 0,02 mol

Fe + Cu(NO3)2 →\overset{}{\rightarrow } Fe(NO3)2 + Cu (2)

0,03 0,03 0,03 0,03 mol

nFe phản ứng (1) = 0,01(mol); nFe pư (2) = 0,04 – 0,01 = 0,03 (mol)

dư = 0,1 – 0,03 = 0,07 (mol)

Chất rắn A gồm: 0,02 mol Ag và 0,03 mol Cu

⇒ mA = 0,02. 108 + 0,03. 64 = 4,08(gam)

Dung dịch B: Fe(NO3)2: 0,04 (mol) ⇒ CM = 0,2 M

Cu(NO3)2: 0,07 (mol) ⇒ CM = 0,35M

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

PTHH: Cu + 2AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Cu(NO3)2 + 2Ag ↓

Gọi x là số mol Cu phản ứng

Theo phương trình ta có: nAg sinh ra = 2nCu phản ứng = 2x mol

Khối lượng lá đồng tăng thêm 1,52g ⇒ mAg sinh ra – mCu phản ứng = 1,52

⇒ 108. 2x – 64x = 1,52 ⇒ x = 0,01 (mol)

Theo phương trình = 2. 0,01 = 0,02 mol

Nồng độ dung dịch AgNO3: CM AgNO3=0,020,02=1 M{C}_{M\ {\mathrm{AgNO}}_{3}}=\frac{0{,}02}{0{,}02}=1\ M

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Khối lượng AgNO3 trong dung dịch giảm 17% = khối lượng AgNO3 phản ứng = 1,7 (g)

Số mol AgNO3 = 0,01 mol

Phương trình phản ứng: Cu + 2AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Cu(NO3)2 + 2Ag

0,005 0,01 0,01 mol

Khối lượng vật bằng Cu = 10 – 0,005.64 + 0,01.108 = 10,76 gam

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Phương trình hóa học: Zn + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } ZnSO4 + Cu ↓

0,0125 0,0125 0,0125 0,0125 mol

mZn = 0,0125. 65 = 0,8125 (g)

= 0,0125. 161 = 2,0125 (g)

⇒ mCu = 64. 0,0125 = 0,8g

mdd sau phản ứng =mZn+mCuSO4−mCu{m}_{\mathrm{Zn}}+{m}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}-{m}_{\mathrm{Cu}} = 0,8125 + 20 – 0,8 = 20,0125 (g)

⇒ C%ZnSO4=2,012520,0125.100%=10,056%C{\%}_{{\mathrm{ZnSO}}_{4}}=\frac{2{,}0125}{20{,}0125}.100\%=10{,}056\%

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a) Phương trình hóa học: Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

b) Theo phương trình:

mFe = 0,2. 56 = 11,2 gam

mCu = 0,2. 64 = 12,8 gam

c) Sau phản ứng khối lượng thanh sắt tăng lên: Δtăng = 12,8 – 11,2 = 1,6 gam

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a) = 0,01. 1 = 0,01 (mol)

Phương trình hóa học: Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

Sau phản ứng rắn A gồm Fe dư và Cu tạo ra

nCu phản ứng = nFe phản ứng = nCuSO4=nFeSO4=0,01 (mol){n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}={n}_{{\mathrm{FeSO}}_{4}}=0{,}01\ (\mathrm{mol})

Cho A tác dụng với HCl dư thì chất rắn thu được là Cu

Fe dư + HCl →\overset{}{\rightarrow } FeCl2 + H2

Khối lượng Cu sau phản ứng: mCu = 0,01. 64 = 0,64 gam

b) Dung dịch B thu được FeSO4

Phương trình hóa học: FeSO4 + 2NaOH →\overset{}{\rightarrow } Fe(OH)2 + Na2SO4

0,01 0,02 mol

Thể tích dung dịch NaOH 1M là: VNaOH = 0,021=0,02 L=20 mL\frac{0{,}02}{1}=0{,}02\ L=20\ \mathrm{mL}

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

a) Phương trình hóa học: Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

b) Cứ 1 mol Fe phản ứng tạo thành 1mol Cu thì khối lượng thanh Fe tăng 64 – 56 = 8 (g)

Có x mol Fe phản ứng tăng: 2,58 – 2,5 = 0,08 (g)

⇒x=0,08.18=0,01 (mol)\Rightarrow x=0{,}08.\frac{1}{8}=0{,}01\ (\mathrm{mol})

nFeSO4{n}_{{\mathrm{FeSO}}_{4}}= 0,01 mol ⇒ mFeSO4{m}_{{\mathrm{FeSO}}_{4}} = 0,01. 152 = 1,52 (gam)

mdd CuSO4{m}_{\mathrm{dd}\ {\mathrm{CuSO}}_{4}}= D.V = 1,12. 25 = 28 (gam)

mCuSO4=15.28100=4,2{m}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}=\frac{15.28}{100}=4{,}2(gam); nCuSO4=4,1160=0,026 (mol){n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}}=\frac{4{,}1}{160}=0{,}026\ (\mathrm{mol})

⇒ CuSO4 dư → nCuSO4{n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} dư = 0,026 – 0,01 = 0,016 (mol)

Chất sau phản ứng là: FeSO4 và CuSO4 dư

mCuSO4{m}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} dư = 0,016. 160 = 2,56 (gam)

mdd sau phản ứng = 28 + 2,5 – 2,58 = 27,92 (gam)

C%FeSO4=1,5227,92.100%=5,44%C{\%}_{{\mathrm{FeSO}}_{4}}=\frac{1{,}52}{27{,}92}.100\%=5{,}44\%

C%CuSO4C{\%}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} dư =2,5627,92.100%=9,17%=\frac{2{,}56}{27{,}92}.100\%=9{,}17\%

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Phương trình hóa học: 2Al + 3CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } Al2(SO4)3 + 3Cu

2x 3x x 3x mol

Theo bài ta có: mCu bám vào – mAl tan = mAl tăng

⇔ 3x. 64 – 2x. 27 = 1,38 ⇔ 138.x = 1,38

⇔ x = 0,01 mol

⇒ nCuSO4{n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} = 3.x = 3. 0,01 = 0,03 mol

⇒ CM CuSO4=0,030,2{C}_{M\ {\mathrm{CuSO}}_{4}}=\frac{0{,}03}{0{,}2} = 0,15M

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Số mol CuSO4 ban đầu là 0,2 mol

Gọi a là số mol Fe phản ứng:

Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

a a a mol

56a 64a gam

Khối lượng định sắt tăng lên là: 64a – 56a = 8a

Ta có: 8a = 0,4 → a = 0,05 mol

Số mol CuSO4 dư = 0,2 – 0,05 = 0,15 mol → CM CuSO4=0,150,2{C}_{M\ {\mathrm{CuSO}}_{4}}=\frac{0{,}15}{0{,}2} = 0,75M

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Ta có: = 0,5. 0,04 = 0,02 (mol)

Thứ tự phản ứng:

Zn + 2AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Zn(NO3 )2 + 2Ag (1)

Cu + 2AgNO3 →\overset{}{\rightarrow } Cu(NO3 )2 + 2Ag (2)

Nếu Zn, Cu phản ứng hết thì khối lượng kim loại thu được tối đa nặng:

108. 0,02 - 65.0,02265.\frac{0{,}02}{2} = 2,16 (gam) < mX ⇒ kim loại còn dư ⇒ AgNO3 phản ứng hết.

Nếu Cu chưa phản ứng thì phản ứng (1) làm tăng một lượng:

108. 0,02 – = 1,51 (gam) tức khối lượng chất rắn lúc đó nặng:

0,774 + 1,51 = 2,284 (gam) < mX ⇒ Cu có phản ứng nhưng còn dư.

⇒ Vậy X gồm Ag và Cu.

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Phương trình hóa học: 2Al + 3CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } Al2(SO4)3 + 3Cu

x 32x\frac{3}{2}x

Fe + CuSO4 →\overset{}{\rightarrow } FeSO4 + Cu

y y

Al phản ứng hết với CuSO4 sau đó Fe mới phản ứng với CuSO4. Vì sau phản ứng thu được rắn Y gồm 2 kim loại nên Al đã tan hết và Fe có thể đã phản ứng 1 phần hoặc chưa phản ứng.

Hai kim loại trong Y là Fe và Cu

⇒ nCu{n}_{\mathrm{Cu}} = nCuSO4{n}_{{\mathrm{CuSO}}_{4}} = 0,2. 1 = 0,2 mol

⇒ mFe dư = mY – mCu = 15,68 – 0,2. 64 = 2,88 gam

Đặt số mol Al ban đầu là x, số mol Fe phản ứng là y, ta có hệ phương trình:

{32x+y=0,227x+56y=8,3−2,88⇔{x=0,1y=0,048\{\begin{matrix}\frac{3}{2}x+y=0{,}2 \\ 27x+56y=8{,}3-2{,}88\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x=0{,}1 \\ y=0{,}048\end{matrix}

⇒ mAl = 0,1. 27 = 2,7 gam

⇒ %mAl=278,3.100%\%{m}_{\mathrm{Al}}=\frac{27}{8{,}3}.100\% = 32,53%

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án

Phương trình hóa học:

Mg + CuCl2 →\overset{}{\rightarrow } MgCl2 + Cu

Mg + ZnCl2 →\overset{}{\rightarrow } MgCl2 + Zn

Theo bài ta suy ra: Mg tan hết, CuCl2 phản ứng hết, ZnCl2 còn dư.

⇒ mCu{m}_{\mathrm{Cu}} = mE{m}_{E} không tan = 1,28 gam ⇒ nCu{n}_{\mathrm{Cu}}=1,2864\frac{1{,}28}{64} = 0,02 mol

⇒ mZn=mD−mCu{m}_{\mathrm{Zn}}={m}_{D}-{m}_{\mathrm{Cu}} = 1,93 – 1,28 = 0,65 gam ⇒ nZn=0,6565{n}_{\mathrm{Zn}}=\frac{0{,}65}{65} = 0,01 mol

⇒ nMg=nZn+nCu{n}_{\mathrm{Mg}}={n}_{\mathrm{Zn}}+{n}_{\mathrm{Cu}} = 0,03 mol ⇒ = 0,03. 24 = 0,72 gam